کابل HDMI: فرق نسخه‌های ۲٫۰ و ۲٫۱ و کدام را بخریم؟

کابل HDMI نسخه ندارد؛ عددهایی مانند ۲٫۰ و ۲٫۱ نسخه‌ی مشخصات HDMI در دستگاه‌ها هستند، نه نام کابل. برای انتخاب کابل HDMI باید نام رسمی آن را روی روکش و بسته‌بندی بخوانید: «High Speed»، «Premium High Speed»، «Ultra High Speed» یا «Ultra96». اگر تلویزیون، کنسول یا کارت گرافیک شما تصویر 4K با ۱۲۰ هرتز می‌فرستد، کابل Ultra High Speed لازم است؛ برای 4K با ۶۰ هرتز، کابلی که پهنای باند ۱۸ گیگابیت بر ثانیه را پشتیبانی کند کافی است. در ادامه این تفاوت‌ها را با جدول و یک مسیر تصمیم ساده توضیح می‌دهیم.

چرا «کابل HDMI 2.1» نام دقیقی نیست؟

شرکت مدیریت مجوز HDMI (HDMI Licensing Administrator) مشخصات HDMI را برای سازندگان دستگاه منتشر می‌کند و هر نسخه قابلیت‌های تازه‌ای به درگاه‌ها و تراشه‌ها اضافه می‌کند. وقتی انجمن HDMI نسخه‌ی HDMI 2.0 را در سال ۲۰۱۳ منتشر کرد، در همان اطلاعیه نوشت که این نسخه کابل یا کانکتور تازه‌ای تعریف نمی‌کند و کابل‌های High Speed موجود پهنای باند بیشتر آن را حمل می‌کنند. یعنی یک کابل HDMI خوب از نوع High Speed، بدون هیچ برچسب «۲٫۰»، با دستگاه‌های HDMI 2.0 کار می‌کرد.

به همین دلیل HDMI LA از سازندگان می‌خواهد که نام رسمی کابل را روی روکش خود کابل چاپ کنند و روی بسته‌بندی، لوگوی نام کابل یا برچسب گواهی مناسب را بگذارند. عبارت‌هایی مانند «کابل HDMI 2.1» یا «کابل 8K» عبارت‌های تبلیغاتی فروشندگان هستند؛ آنچه قابلیت واقعی کابل HDMI را نشان می‌دهد نام رسمی و پهنای باندی است که برای آن گواهی گرفته است.

نسخه‌ی دستگاه چه چیزی را تعیین می‌کند؟

نسخه‌ی مشخصات تعیین می‌کند فرستنده (مثلاً کنسول یا لپ‌تاپ) و گیرنده (تلویزیون یا مانیتور) چه وضوح، نرخ تازه‌سازی و قابلیت‌هایی را می‌توانند با هم مبادله کنند. کابل HDMI فقط باید پهنای باند لازم آن سیگنال را بدون خطا منتقل کند. پس اول ببینید ضعیف‌ترین حلقه‌ی زنجیره چیست: اگر تلویزیون شما فقط HDMI 2.0 دارد، خرید گران‌ترین کابل هم تصویر 4K با ۱۲۰ هرتز نمی‌سازد.

انواع رسمی کابل HDMI و پهنای باند هر کدام

HDMI LA پنج نام اصلی برای کابل‌های خانگی تعریف کرده است. جدول زیر خلاصه‌ی صفحه‌ی رسمی «HDMI Cable Overview» و صفحه‌ی کابل‌های Ultra است.

نسخه‌ی «with Ethernet» هر کدام از این کابل‌ها یک کانال داده‌ی جداگانه به نام HDMI Ethernet Channel دارد. طبق HDMI LA این کانال فقط وقتی کار می‌کند که هر دو دستگاه متصل آن را پشتیبانی کنند؛ بنابراین برای بیشتر کاربران خانگی این پسوند اهمیت چندانی ندارد.

کابل‌های HDMI موجود در فروشگاه را در دسته‌ی کابل‌های صدا و تصویر دیجی‌نوبل می‌بینید؛ مشخصات پهنای باند و وضوح هر مدل در صفحه‌ی همان محصول آمده است.

فرق HDMI 2.0 و HDMI 2.1 در عمل

در اطلاعیه‌ی رسمی انجمن HDMI، نسخه‌ی HDMI 2.0 پهنای باند را تا ۱۸ گیگابیت بر ثانیه بالا برد تا تصویر 4K با ۵۰ و ۶۰ هرتز، ۳۲ کانال صوتی و همگام‌سازی خودکار صدا و تصویر ممکن شود. این همان پهنای باندی است که کابل‌های Premium High Speed برای آن آزمایش می‌شوند.

نسخه‌ی HDMI 2.1 کابل Ultra High Speed را معرفی کرد که به گفته‌ی HDMI LA در سال ۲۰۲۰ وارد بازار شد و برای پیکربندی‌هایی با حداکثر ۴۸ گیگابیت بر ثانیه کاربرد دارد؛ یعنی 8K با ۶۰ هرتز و 4K با ۱۲۰ هرتز. قابلیت‌های بازی مانند نرخ تازه‌سازی متغیر (VRR) که لرزش و پارگی تصویر را کم می‌کند و حالت تأخیر کم خودکار (ALLM) در صفحه‌ی رسمی مشخصات جدید HDMI جزو قابلیت‌های بازی آمده‌اند. این قابلیت‌ها به دستگاه‌ها بستگی دارند؛ کابل HDMI فقط باید پهنای باند لازم را داشته باشد.

HDMI 2.2 و کابل Ultra96

جدیدترین نسخه‌ی مشخصات، HDMI 2.2، پهنای باند را به ۹۶ گیگابیت بر ثانیه رسانده و از وضوح‌هایی مانند 4K با ۲۴۰ هرتز و 8K با ۶۰ هرتز بدون فشرده‌سازی پشتیبانی می‌کند. HDMI LA کابل Ultra96 را تنها کابلی می‌داند که همه‌ی کاربردهای HDMI 2.2 را پشتیبانی می‌کند و می‌گوید این کابل با دستگاه‌های HDMI فعلی هم قابل استفاده است. این نسخه با نسخه‌های قبلی سازگار است.

کدام کابل HDMI را بخریم؟ یک مسیر تصمیم ساده

برای انتخاب کابل HDMI، به‌جای عدد نسخه، به نیاز واقعی دو دستگاهی که به هم وصل می‌کنید نگاه کنید:

1. تلویزیون یا مانیتور Full HD، گیرنده‌ی دیجیتال، لپ‌تاپ برای ارائه: کابل High Speed با ۱۰٫۲ گیگابیت بر ثانیه برای 1080p کافی است.
2. تلویزیون 4K با پخش‌کننده‌ی فیلم یا کنسول در ۶۰ هرتز، همراه با HDR: کابلی بخرید که ۱۸ گیگابیت بر ثانیه را پشتیبانی کند؛ کابل Premium High Speed گواهی همین کار را دارد.
3. کنسول یا کارت گرافیک با خروجی 4K در ۱۲۰ هرتز یا 8K: کابل Ultra High Speed با ۴۸ گیگابیت بر ثانیه لازم است، به شرطی که درگاه هر دو دستگاه هم از این حالت پشتیبانی کند.
4. دستگاه‌های HDMI 2.2 با نیاز به بیش از ۴۸ گیگابیت بر ثانیه: فقط کابل Ultra96 تمام این پهنای باند را تضمین می‌کند.

یک مثال از کابل‌های موجود

در صفحه‌ی کابل HDMI هوکو مدل US08 با طول ۱ متر آمده است که سرعت انتقال آن به ۱۸ گیگابیت بر ثانیه می‌رسد و تصویر 4K با ۶۰ هرتز را پشتیبانی می‌کند. طبق جدول بالا، این کابل HDMI برای ردیف دوم مسیر تصمیم مناسب است: تلویزیون 4K با کنسول یا پخش‌کننده در ۶۰ هرتز، یا کامپیوتر و مانیتوری که کنار هم هستند. برای 4K با ۱۲۰ هرتز باید سراغ کابلی بروید که به‌صراحت Ultra High Speed معرفی شده باشد.

اگر نمی‌خواهید از گوشی یا لپ‌تاپ کابل HDMI به تلویزیون بکشید، دانگل HDMI بی‌سیم ارلدام مدل ET-W7+ راه دیگری است؛ طبق صفحه‌ی محصول، تصویر را با کیفیت Full HD و از راه AirPlay، Miracast و DLNA به تلویزیون می‌فرستد. این دانگل برای فیلم و ارائه مناسب است، اما جای کابل را برای بازی 4K نمی‌گیرد.

کابل HDMI اصل را چطور تشخیص دهیم؟

HDMI LA در صفحه‌ی کابل‌های Ultra هشدار می‌دهد که فروشندگان گاهی به‌جای نام رسمی از عبارت‌های تبلیغاتی استفاده می‌کنند و بعضی کابل‌ها تقلبی هستند. چند نشانه به شما کمک می‌کند:

• نام رسمی روی روکش: نام کابل باید روی روکش خود کابل HDMI چاپ شده باشد، نه فقط روی جعبه.
• برچسب گواهی روی بسته‌بندی: هر مدل Ultra High Speed و Ultra96 باید در یک مرکز آزمون مجاز انجمن HDMI (Forum ATC) آزمون شود و برچسب گواهی روی هر بسته داشته باشد.
• کد QR برچسب: برچسب کابل‌های Ultra با برنامه‌های معمولی خواندن QR اسکن می‌شود و برند، شماره‌ی مدل و طول کابل را نشان می‌دهد.
• برچسب Premium: کابل‌های Premium High Speed برچسب احراز اصالت ضد جعل دارند که فقط سازندگان عضو این برنامه می‌توانند سفارش دهند.

کابل‌های گواهی‌شده‌ی Ultra و Premium برای تداخل الکترومغناطیسی کم (EMI) هم آزمون می‌شوند تا کمتر با وای‌فای، بلوتوث و گوشی تداخل داشته باشند. برند و گارانتی هر کالا در صفحه‌ی همان محصول نوشته شده است؛ پیش از خرید آن را ببینید.

پرسش‌های رایج

آیا کابل HDMI قدیمی‌ام با تلویزیون جدید کار می‌کند؟

بله، مشخصات HDMI با نسخه‌های قبلی سازگار است و کابل قدیمی تصویر می‌دهد. اما کیفیت به پهنای باند کابل محدود می‌شود؛ کابل High Speed برای 1080p و 4K با ۳۰ هرتز آزمایش شده است، نه برای 4K با ۱۲۰ هرتز.

کابل HDMI 2.1 همان Ultra High Speed است؟

کابلی که فروشنده آن را «HDMI 2.1» می‌نامد، فقط وقتی کابل Ultra High Speed است که این نام رسمی روی روکش و برچسب گواهی روی بسته‌بندی آن باشد.

کابل 4K با ۶۰ هرتز برای کنسول بازی کافی است؟

اگر کنسول یا تلویزیون شما از 4K با ۱۲۰ هرتز پشتیبانی نمی‌کند یا از آن استفاده نمی‌کنید، کابلی با ۱۸ گیگابیت بر ثانیه کافی است. برای ۱۲۰ هرتز در 4K، کابل Ultra High Speed لازم است.

پسوند with Ethernet در نام کابل HDMI مهم است؟

فقط وقتی هر دو دستگاه HDMI Ethernet Channel را پشتیبانی کنند. در غیر این صورت این کانال استفاده نمی‌شود و کیفیت تصویر هم تغییری نمی‌کند.

منابع

1. HDMI LA: معرفی انواع کابل HDMI
2. HDMI LA: کابل‌های Ultra96 و Ultra High Speed
3. HDMI LA: اطلاعیه‌ی انتشار مشخصات HDMI 2.0
4. HDMI LA: مرور مشخصات HDMI 2.2

ویرایش: سینا زارعی

این مطلب را تحریریه دیجی‌نوبل با کمک هوش مصنوعی و بر پایه منابعِ فهرست‌شده در پایان آن تهیه کرده است. اگر نکته‌ای نادرست دیدید، از راه صفحهٔ «تماس با ما» یا چت آنلاین خبرمان کنید.